Chủ kinh doanh vừa và nhỏ: sản phẩm tốt mà bán mãi không ra?

Về tôi

Tôi cũng từng làm nghề mà không biết bán

Như nhiều người làm nghề, tôi từng nghĩ cứ làm tốt thì khách sẽ tự tìm tới. Con đường thật dài hơn tôi tưởng rất nhiều.

Tôi tốt nghiệp Đại học Y Dược TP.HCM năm 2021. Hai năm sau đó, tôi làm cho Hội Trợ giúp Người khuyết tật Việt Nam, ngày ngày đến tận nhà từng người để thăm khám và tập vật lý trị liệu miễn phí.

Tuy nhiên, tôi làm hoài chẳng thấy tiền đâu. Tôi giúp được nhiều người, nhưng chính mình thì vẫn chưa lo nổi cho gia đình. Đúng lúc ấy, tôi chợt nhớ tới câu nói:

Phi thương bất phúkhông buôn bán thì khó mà khá lên được.

Tôi chọn nghỉ việc để đi kinh doanh, vì gia đình đang chờ đợi sự thành công của tôi. Mùa dịch, tôi bán nông sản, có ngày kiếm được 5 đến 7 triệu đồng, dễ tới mức tôi tin mình đã giỏi kinh doanh. Dịch qua, khách cũng không cần tới tôi nữa.

Rồi tôi cùng người bạn đời, vốn học ngành thú y, mở cửa hàng thú cưng. Vẫn tin kinh doanh là dễ, tôi làm lớn ngay theo kiểu cũ: thuê mặt bằng rộng, làm biển hiệu thật to, vay thêm tiền của gia đình để mở rộng.

Và rồi, chuyện gì đến cũng sẽ đến.

Khách không đến như tôi tính.

Cửa hàng thua lỗ nặng, mọi thứ gom góp từ trước đều mất, còn khoản vay của người thân thì chưa biết lấy gì trả.

Có những buổi sáng tôi chỉ muốn ngủ luôn, không muốn thức dậy nữa.

Nhưng nợ thì vẫn còn đó, và gia đình vẫn đang trông vào tôi. Chúng tôi thu cửa hàng về một mặt bằng nhỏ và cầm cự gần hai năm. Tiền bán hàng mỗi tháng chỉ đủ sống, không đủ trả nợ. Tôi hiểu, cứ làm theo cách cũ thì có cố mấy cũng chỉ giậm chân tại chỗ.

Không thể trả nổi bằng cách cũ, chúng tôi chọn đi học. Học để tìm cách xoay chuyển và viết lại cuộc đời mình.

Tôi học ở Nha Trang, ở Hà Nội, ở TP.HCM, học cả online lẫn offline, và thử đủ thứ trên đời: làm YouTube, bán hàng trên sàn, bán lẩu, bán dừa, và còn nhiều thứ khác nữa. Ngồi tổng kết lại, riêng tiền đi học đã hết khoảng 200 đến 300 triệu đồng. Học thì hay, nhưng về tới nhà tôi vẫn không biết áp dụng vào việc của mình thế nào. Mỗi thầy dạy một kiểu, càng học tôi càng rối.

Cảm giác ấy, có lẽ bạn cũng từng trải qua...

Cho tới khi tôi gặp được người thầy đã thay đổi cuộc đời tôi: thầy Phạm Thành Long. Thầy dạy một câu mà tới giờ tôi vẫn nhớ:

Muốn có tiền thì phải biết bán hàng. Chưa có hàng thì bán hàng cho người khác.

Chưa có hàng của riêng mình, gia đình tôi bắt đầu bán hàng cho người khác bằng affiliate: làm video bán hàng trên TikTok, thử, sai, sửa mỗi ngày cho tới khi có một quy trình chạy đều. Công việc của gia đình tôi lớn dần lên, thu nhập tốt hơn trước rất nhiều.

Nhưng càng làm, tôi càng thấy affiliate chỉ là một nghề. Mình phụ thuộc hoàn toàn vào nền tảng: nền tảng đổi luật là mình chao đảo theo. Muốn đứng vững lâu dài, tôi phải xây được một doanh nghiệp của riêng mình. Tôi lại mày mò, tìm hiểu, học cách làm doanh nghiệp.

Đụng vào thực tế mới thấy khó. Doanh nghiệp của tôi cứ loay hoay mãi không lớn lên được. Chúng tôi đóng gói sản phẩm, dịch vụ thật tốt, cải tiến liên tục. Hết sản phẩm này tới sản phẩm khác, sản phẩm nào cũng thử đi thử lại hàng chục, hàng trăm lần. Tới khi nó đã tốt rồi, vẫn không đạt kỳ vọng, lại phải bỏ.

Nhân viên dần không còn tin mình. Chính tôi cũng bắt đầu nghi ngờ: liệu sản phẩm của mình có thật sự tốt với khách hay không.

Cho tới một ngày, tôi mới nhận ra:

Hàng tốt mà không ai biết, thì cũng như chưa có hàng.Tôi nghèo không phải vì làm sản phẩm dở, mà vì chưa biết nói cho người khác thấy cái tốt ấy, và chưa dám mời họ mua.

Từ ngày ấy, tôi dồn hết sức vào học marketing và bán hàng, song song với học AI để làm nhanh hơn. Sản phẩm vẫn là những sản phẩm cũ, nhưng khi biết cách nói cho đúng người, đúng lúc, khách bắt đầu đón nhận, và chúng tôi bắt đầu bán được hàng.

Rồi tôi đưa AI vào chính việc marketing và bán hàng. Chỉ sau một tháng nghiên cứu, tôi tự xây được hệ thống edit hơn 2.000 clip bán hàng, tự làm web học, trang bán hàng, và dựng một hệ thống phễu (funnel, con đường dẫn người lạ thành khách mua) để khách tìm đến đều đặn mỗi ngày, thay vì trông chờ vào may rủi.

Trong câu lạc bộ, trong giới làm doanh nghiệp, giữa bạn bè, tôi gặp rất nhiều anh chị cũng đang vướng đúng chỗ tôi từng vướng: làm nghề giỏi, sản phẩm tốt, mà bán không ra. Tôi nghĩ mình có thể chia sẻ cho họ. Những bạn nhân viên cũ của tôi lần lượt ra làm chủ, như Chip Nail's, Summit Pet... Nhiều chủ doanh nghiệp mời tôi về hướng dẫn nội bộ: dựng hệ thống AI, lập phòng marketing, làm hệ thống đo lường.

Từ những buổi chia sẻ đơn giản, việc ấy dần đi sâu vào con người tôi, thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống. Nhà tôi chưa ai theo nghề giáo. Vậy mà mỗi lần thấy người nghe sáng mắt lên, rồi vài tháng sau khách của họ đông hơn, marketing và bán hàng tốt hơn, họ dùng AI để bớt việc tay chân, nhân viên làm tốt hơn, cả nhà vui vẻ hơn, tôi thấy mình hạnh phúc hơn cả họ.

Càng cho đi, càng nhận lại nhiều hơn.

Vì vậy tôi quyết định trở thành một nhà đào tạo chuyên nghiệp cho những người kinh doanh đi lên từ nghề: những người làm nghề giỏi mà chưa biết marketing, chưa biết bán hàng, chưa biết đưa AI vào việc của mình. Tôi đóng gói những gì đã học và đã làm ra kết quả thật thành khoá học, để mọi người cùng học.

Học phí tôi đặt ở mức vừa sức. Tôi từng muốn đi học để thay đổi cuộc đời mà trong túi không có tiền, và tôi biết cảm giác ấy đau tới mức nào. Nhưng mong bạn hiểu cho, tôi cũng không thể miễn phí: một phần để người học nghiêm túc, vì thứ gì miễn phí người ta thường không quý; một phần để tái đầu tư, nâng cấp khoá học tốt hơn và giúp được nhiều người hơn.

Tôi mong người có nghề dám cho khách thấy mình làm tốt cỡ nào, bán hàng bằng sự thật, và sống được bằng chính nghề của mình.

Nếu bạn đang làm sản phẩm tốt mà bán mãi không ra, đừng để thêm một năm nữa trôi qua trong loay hoay.